Seksueel Grensoverschrijdend Gedrag - Wat is dat?

SGG ?
De ouders van Jef, Kaat en Munir hebben heel verschillende dingen gedaan, maar het zijn allemaal voorbeelden van seksueel grensoverschrijdend gedrag. Seksueel grensoverschrijdend gedrag zijn alle soorten handelingen waarmee je op seksueel gebied de grenzen van iemand anders overtreedt, zoals: iemand strelen aan de borsten zonder dat zij dit wil, iemand dwingen om porno te kijken, seksueel getinte opmerkingen maken, iemand verkrachten,….Het kan te maken hebben met aanrakingen (zoals in het verhaal van de papa’s van Jef en Munir), maar er is niet altijd direct lichamelijk contact; ook met woorden of beelden kan je seksueel grensoverschrijdend gedrag plegen (zoals in het verhaal van de papa van Kaat). Het kan gaan om iets dat één keer gebeurt, maar het kan ook meerdere keren gebeuren, soms zelfs maanden- of jarenlang. Zowel kinderen als volwassenen kunnen slachtoffer zijn van SGG maar het komt vaker voor dat kinderen of jongeren slachtoffer zijn. En het kan zowel binnen de familie als buiten de familie gebeuren, maar meestal is de pleger wel een bekende van het slachtoffer. Er bestaan dus veel verschillende vormen van seksueel grensoverschrijdend gedrag.  

Mag dat?
Net zoals er wetten zijn in ons land die zeggen dat je niet mag stelen of niet dronken met de auto mag rijden, zijn er ook wetten die bepalen waar de grenzen liggen van wat mag en wat niet mag op seksueel vlak. Stelen is verboden om zo de spullen van iedereen te beschermen. Stel je voor dat iedereen zomaar je spullen mocht weg nemen, dan zouden onze bezittingen nooit veilig zijn! We zijn niet alleen baas over onze eigen spullen, maar ook over ons eigen lichaam, dat noemen we “zelfbeschikkingsrecht”! Iedereen heeft grenzen rond zijn of haar lichaam: die zijn onzichtbaar maar zijn heel belangrijk! Want als iedereen ons zomaar mocht aanraken heel de tijd zouden we ons niet veilig en goed kunnen voelen. En daarom zijn op seksueel vlak sommige dingen verboden. 

Één van de belangrijkste regels is dat het verboden is om seksueel contact te hebben zonder wederzijdse toestemming. Wederzijdse toestemming betekent dat er toestemming is van beide partijen en dat er op geen enkele manier dwang wordt gebruikt. Soms is het heel duidelijk dat er wél dwang gebruikt is, bijvoorbeeld als iemand met een wapen bedreigd en dan verkracht wordt. Maar vaker worden seksuele grenzen op een minder duidelijke manier overtreden. Bijvoorbeeld door het slachtoffer te dwingen tot geheimhouding, met kadootjes om te kopen, of door misbruik te maken van je machtspositie (als leraar over je leerlingen bijvoorbeeld, zoals in het voorbeeld van de papa van Jef). Toegeven is niet hetzelfde als toestemmen! 

Een andere belangrijke regel is dat er gelijkwaardigheid moet zijn tussen mensen als die seksueel contact hebben. Gelijkwaardigheid is er alleen als er geen (te) grote verschillen zijn in leeftijd, grootte, intelligentie …. Tussen een kind en een volwassene is er dus geen gelijkwaardigheid: kinderen zijn (deels) afhankelijk van volwassenen voor de zorg en opvoeding, zijn fysiek kleiner en minder sterk dan volwassenen, zijn seksueel minder rijp dan volwassenen, hebben nog niet (alle) kennis die nodig is om te kunnen beslissen over seksuele handelingen, … Om die redenen beschermt de wet kinderen en jongeren extra door te zeggen dat seksueel contact met iemand jonger dan 16 jaar steeds verboden is en door zwaardere straffen op te leggen voor seksueel grensoverschrijdend gedrag op kinderen en jongeren dan op volwassenen. 

Wil je meer weten over gezonde seksualiteit of over seksueel grensoverschrijdend gedrag, neem dan eens een kijkje op www.seksualiteit.be